نحوه ی حل و فصل اختلافات و دعاوی در قراردادهای پیمانکاری

نحوه ی حل و فصل اختلافات و دعاوی در قراردادهای پیمانکاری

نحوه ی حل و فصل اختلافات و دعاوی در قراردادهای پیمانکاری

5 اردیبهشت1399
نحوه ی حل و فصل اختلافات و دعاوی در قراردادهای پیمانکاری

نحوه ی حل و فصل اختلافات و دعاوی در قراردادهای پیمانکاری

قراردادهای پیمانکاری، قراردادهایی هستند که بین پیمانکار و کارفرما منعقد میشود و هر یک از طرفین را ملزم به انجام تعهدات خود میکند که در طول مفاد پیمان نسبت به انجام تعهدات موافق بوده اند. - نحوه حل و فصل اختلافات و دعاوی در قراردادهای پیمانکاری -
تعهدات طرفین پیمان با یک دیگر متفاوت است که این تعهدات در شرایط عمومی پیمان ذکر شده است و شرایط خصوصی پیمان باید با رعایت مفاد شرایط عمومی طرح شود.
اگر هر یک از طرفین (کارفرما) یا (پیمانکار) به تعهدات خود عمل نکنند طرف مقابل میتواند نسبت به آن موضوع طرح دعوی نماید .
با توجه به ماده 28 شرایط عمومی پیمان در رابطه با تحویل کارگاه:
الف – کارفرما متعهد است که کارگاه را بی عوض و بدون معارض تحویل پیمانکار دهد.


اگر اجرای کار در زمینه ها و محل های تحویلی

مستلزم و اخذ پروانه یا پرداخت حقوقی از قبیل عوارض شهرداری، حق ریشه و مستحدثات و مانند اینها باشد ، کارفرما متعهد به تحصیل پروانه ساختمان و پرداخت وجه مزبور است .
تبصره 1 – اگر در اسناد و مدارک پیمان ، تامین تمام یا قسمتی از زمین مورد نیاز برای تجهیز کارگاه بهعهده پیمانکار گذاشته شده باشد ، طبق شرایط پیش بینی شده در پیمان عمل میشود .
تبصره 2 – در صورتی که در محل تحویل شده به پیمانکار معارض پیدا کند و موجب توقف اجرای تمام یا قسمتی از کار شود ، آن قسمت از کار که متوقف شده است ، مشمول تعلیق میگردد و طبق ماده 49 رفتار میشود .
نحوه حل و فصل اختلافات و دعاوی در قراردادهای پیمانکاری


ب – کارفرما پس از مبادله پیمان

تاریخ تحویل کارگاه را که نباید بیشتر از 30 روز از تاریخ مبادله پیمان باشد، به پیمانکار اعلام میکند. پیمانکار باید در تاریخ تعیین شده در محل کار حاضر شود و طی صورت مجلس هایی ، اقدام به تحویل گرفتن  کارگاه نماید. 
در صورتی حداکثر 30 روز از تاریخ تعیین شده برای تحویل گرفتن کارگاه حاضر نشود کارفرما حق دارد که طبق ماده 46 ، پیمان را فسخ کند .
نحوه حل و فصل اختلافات و دعاوی در قراردادهای پیمانکاری
در صورت مجلس هایی که تحویل کارگاه باید حدود و موقعیت زمین ها و محل هایی که در آنها موضوع پیمان اجرا میشود و نقاط نشانه با مشخصات آنها، محور عملیات و محل منابع تهیه مصالحی که باید در کارگاه تولید گردد، درج شود .
نحوه ی حل و فصل اختلافات و دعاوی در قراردادهای پیمانکاری

اگر تحویل کارگاه به طور یکجا میسر نباشد 
کارفرما باید کارگاه را به ترتیبی تحویل دهد که پیمانکار بتواند عملیات موضوع پیمان را طبق برنامه زمانی تفصیلی انجام دهد . در این حالت نیز مهلت کارفرما برای تحویل دست کم اولین قسمت از کارگاه که برای تجهیز کارگاه و شروع عملیات موضوع پیمان لازم است ، حداکثر 30 روز است .
نحوه حل و فصل اختلافات و دعاوی در قراردادهای پیمانکاری
ج – هر گاه کارفرما نتواند کارگاه را به ترتیبی تحویل دهد که پیمانکار بتواند کار را طبق برنامه زمانی تفصیلی انجام دهد ، و مدت تاخیر در تحویل کارگاه بیش از یک ماه شود ، کارفرما به منظور جبران خسارت تاخیر در تحویل کارگاه ، هزینه های اضافی ایجاد شده برای پیمانکار را پرداخت میکند ، مشروط به اینکه با تایید مهندس مشاور ، پیمانکار در محاهای تحویل شده تاخیر غیر مجاز نداشته باشد .

اگر مدت تاخیر از 30 درصد مدت پیمان یا 6 ماه 
هر کدام که کمتر است بیشتر شود ، حقوقی به پیمانکار تعلق میگیرد بدین ترتیب که اگر مبلغ کارهای پیش بینی شده در محل های تحویل نشده تا 25 درصد مبلغ اولیه پیمان باشد ، پیمانکار میتواند با اطلاع قبلی 15 روزه آن قسمت از کارا از تعهدات خود حذف کند ولی اگر این مبلغ بیشتر از 25 درصد مبلغ اولیه پیمان باشد ، در صورت اعلام خاتمه پیمان از سوی پیمانکار ، پیمان خاتمه یافته و طبق ماده 48 عمل میشود . 
تهر گاه پیمانکار در محلهایی که در تحویل آنها بیش از مدت پیش گفته تاخیر شده است ، کار اجرایی را شروع نماید حق حذف تعهدات در آن قسمت از کار را از خود سلب مینماید .
نحوه حل و فصل اختلافات و دعاوی در قراردادهای پیمانکاری

تبصره – اگر کارفرما نتواند هیچ قسمت از کارگاه را به پیمانکار تحویل دهد
برای تاخیر بیش از یک ماه تا 30 درصد مدت پیمان یا 6 ماه ، هر کدام که کمتر است، نسبت به تاخیر مبادله پیمان، ماهانه معادل مبلغ 5\2درصد متوسط کارکرد فرضی ماهانه را به پیمانکار پرداخت میکند. 
اگر پیمانکار پس از انقضای 30 درصد مدت پیمان یا 6 ماه ، هر کدام که کمتر است، مایل به ادامه یا اجرای کار نباشد، با اعلام او قرارداد طبق ماده 48 خاتمه میابد و پیمانکار نمیتواند هیچ گونه دعاوی دیگری را مطرح نماید .
خسارت تاخیر در تحویل تمام یا قسمتی از کارگاه برای مدت مازاد بر یک ماه ، حداکثر تا 30 درصد مدت پیمان یا 6 ماه هر کدام که کمتر است قابل پرداخت است .

نحوه ی حل و فصل اختلافات و دعاوی در قراردادهای پیمانکاری
د - در مواردی که به استناد این ماده
قسمتی از تعهدات پیمان کار حذف شود تضمین انجام تعهدات پیمانکار نیز به تناسب کاهش داده میشود .
ه – پیمانکار نمیتواند جز آنچه طبق نقشه ها و دستور کارهاست ، در زمین ها و محلهای متعلق به کارفرما با ملک غیر از طرف کارفرما به پیمانکار تحویل داده شده است ، اقدام به احداث بنا یا ساختمان کند . اگر در اثر اجرای کار در ملک غیر که از سوی کارفرما تحویل شده است ، صاحب ملک اقامه دعوا و درخواست خسارت و جلوگیری و توقف کار نماید ، طرف ادعا کارفرماست و پیمانکار هیچگونه مسئولیت و تعهدی در این مورد ندارد .
نحوه حل و فصل اختلافات و دعاوی در قراردادهای پیمانکاری

و – در صورتی که طبق اسناد و مدارک پیمان ، 
تامین تمام یا قسمتی از زمین مورد نیاز تجهیز کارگاه به عهده پیمانکار باشد یا پیمانکار بخواهد طبق صلاحدید خود از محل هایی خارج از محل های تحویلی کارفرما برای تجهیز کارگاه استفاده کند، باید موقعیت آنها را به تایید کارفرما برساند .
در این حالت، مسئولیت هر نوع ادعا و طلب خسارت از سوی صاحب ملک به عهده ی پیمانکار است و کارفرما در این موارد مسئولیتی ندارد. هر گاه پیمانکار محلهای مورد نیاز تجهیز کارگاه را به صورت اجاره ای در اختیار بگیرد ، باید در اجاره نامه ی آنها ، امکان انتقال مورد اجاره را به کارفرما پیش بینی کند .


با توجه به ماده فوق در صورت تحویل ندادن به موقع کارگاه 
توسط کارفرما به پیمان کار و همچنین تحویل نگرفتن به موقع کارگاه توسط پیمانکار هیچ یک از آنها نمیتوانند طرح دعوا در مراجع قضایی نماید پس از مذاکره با یک دیگر نهایتا میتوانند قرارداد خود بر مبنای ماده 48 به قرارداد خود خاتمه دهند.
و اما در صورت تاخیر چه از ناحیه کارفرما و چه از ناحیه پیمانکار برای مثال : تاخیر صورت گرفته از ناحیه ی پیمانکار در اتمام کار به مدت بیش از یک چهارم مدت پیمان که در ماده 30 قید شده است .
یا تاخیر از سوی کارفرما در صورتی که پروژه به اتمام رسیده و ضمانت نامه ی حسن انجام کار باید به صورت قطعی به پیمان کار تحویل داده شود .
نحوه حل و فصل اختلافات و دعاوی در قراردادهای پیمانکاری
نحوه ی حل و فصل اختلافات و دعاوی در قراردادهای پیمانکاری

دعاوی حاصله از قراردادهای پیمانکاری
با توجه به ماده 53 شرایط عمومی پیمان، هر گاه در اجرا یا تفسیر مفاد پیمان بین دو طرف اختلاف نظر پیش آید دو طرف میتوانند برای حل سریع آن قبل از درخواست ارجاع موضوع یا موضوعات مورد اختلاف به داوری طبق بند ج برحسب مورد به روش تعیین شده در بندهای یک و دو عمل نمایند .
1 – در مورد مسائل ناشی از برداشت متفاوت دو طرف از متون بخشنامه هایی که به استناد ماده 23 قانون برنامه و بودجه از سوی سازمان برنامه و بودجه ابلاغ شده است هر یک از دو طرف از سازمان برنامه و بودجه چگونگی اجرای بخش نامه مربوط را استعلام نمایند و دو طرف طبق نظری که از سوی سازمان برنامه و بودجه اعلام میشود عمل کنند .
نحوه حل و فصل اختلافات و دعاوی در قراردادهای پیمانکاری

2 – در مورد اختلاف نظرهایی که خارج از شمول بند یک است 
رسیدگی و اعلام نظر درباره آنها به کارشناس یا هیات کارشناسی منتخب دو طرف واگذار شود و دو طرف طبق نظری که از سوی کارشناس یا هیات کارشناسی در چهارچوب پیمان و قوانین و مقررات مربوط اعلام میگردد عمل کنند .
ب – در صورتی که دو طرف درانتخاب کارشناس و هیات کارشناسی موضوع بند 2 به توافق نرسند یا نظر اعلام شده طبق بند 1 و 2 مورد قبول هر یک از دو طرف نباشد برای حل اختلاف طبق بند ج اقدام میگردد .
ج – هرگاه در اجرا یا تفسیر مفاد پیمان بین دو طرف اختلاف نظر پیش آید هر یک از طرف ها میتواند درخواست ارجاع موضوع یا موضوعات مورد اختلاف به داوری را به رئیس سازمان برنامه و بودجه ارائه نمایند .
 
تبصره 1 – چنانچه رئیس سازمان یاد شده با تقاضای مورد اشاره موافقت نمود مرجع حل اختلاف شورای عالی فنی خواهد بود .
تبصره 2 – رسیدگی و اعلام نظر شورای عالی فنی در چهارچوب پیمان و قوانین و مقررات مربوط انجام میشود پس از اعلام نظر شورای یاد شده طرف ها بر طبق آن عمل مینمایند .
د – ارجاع موضوع یا موضوعات مورد اختلاف به شورای عالی فنی تغییری در تعهدات قراردادی دو طرف نمی دهد و موجب آن نمیشود که یکی از دو طرف به تعهدات قراردادی خویش عمل نکند .
نحوه حل و فصل اختلافات و دعاوی در قراردادهای پیمانکاری

با توجه به ماده 53 شرایط عمومی پیمان
زمان اختلاف میان طرفین قرارداد پیمانکاری ابتدا مسئله ی مورد اختلاف اگر با مذاکره ی بین طرفین حل نشود به کارشناس یا کارشناسان ارجاع داده میشود اگر در کارشناس به توافق نرسند موضوع اختلاف را در دادگاه طرح مینمایند البته باید در نظر داشت که ارجاع قراردادهای پیمان کاری به دادگاه زمان بر و هزینه بر میباشد اما حل شدن این موضوع توسط داوران متخصص کم هزینه تر و موجب صرفه جویی در زمان می شود . 
در قراردادهایی که یک طرف آن دولت میباشد چون منافع عموم مردم در این قراردادها مطرح است داوری در رابطه با آنها کارساز نیست زیرا اینگونه داوری ها توسط مراجع غیر قضایی صورت میگیرد.
نحوه حل و فصل اختلافات و دعاوی در قراردادهای پیمانکاری
نحوه ی حل و فصل اختلافات و دعاوی در قراردادهای پیمانکاری
در حالی که دادگاه بهترین مرجع 
برای حل اختلاف در این گونه قراردادهاست و باید توجه داشت که در قرادادهایی که یک طرف آن دولت است ماده139 قانون اساسی و همچنین ماده 457 آیین دادرسی کیفری باید رعایت گردد.
که شما میتوانید برای مشاوره بیشتر با وکلای موسسه آساک تماس حاصل فرماید که میتوانند بهترین راهنمای شما در این مسیر باشند .
نحوه حل و فصل اختلافات و دعاوی در قراردادهای پیمانکاری

هیات تحریریه گروه حقوقی آساک

نظرات
4.7 /5 20 5 1
ارسال نظر
تماس بگیرید