جرم فیشینگ چیست؟بررسی و راهنمایی با وکیل متخصص

asaklaw.com

جرم فیشینگ چیست؟ فیشینگ یکی از رایج‌ترین و خطرناک‌ترین جرایم سایبری در سال‌های اخیر است که بسیاری از کاربران اینترنت، به‌ویژه کاربران خدمات بانکی و پرداخت آنلاین، قربانی آن می‌شوند. در این روش مجرمان سایبری با فریب افراد و جعل هویت نهادهای معتبر، اطلاعات حساس مانند رمز کارت بانکی، اطلاعات حساب، کدهای یکبار مصرف یا داده‌های شخصی را سرقت کرده و از آن برای برداشت غیرمجاز پول یا سوءاستفاده‌های مالی استفاده می‌کنند.
در نگاه قانون، فیشینگ صرفاً یک اشتباه یا بی‌احتیاطی کاربر نیست، بلکه یک جرم اینترنتی قابل پیگیری کیفری محسوب می‌شود و مرتکب آن تحت قوانین جرایم رایانه‌ای و مقررات مرتبط با کلاهبرداری اینترنتی قابل تعقیب است.

پول فیشینگ چیست؟

یکی از سوالات پرتکرار کاربران این است که پول فیشینگ چیست؟
پول فیشینگ به وجهی گفته می‌شود که پس از انجام عملیات فیشینگ، به‌صورت غیرقانونی از حساب قربانی برداشت شده یا به حساب‌های واسطه معروف به حساب‌های اجاره‌ای یا mule accounts منتقل می‌شود.
در بسیاری از پرونده‌ها کاربران می‌گویند:
پول فیشینگ اومده حسابم، ولی من کاری نکردم
در این حالت معمولاً حساب فرد به‌عنوان حساب واسطه فیشینگ استفاده شده و این موضوع می‌تواند حتی برای صاحب حساب نیز تبعات حقوقی ایجاد کند؛ بنابراین شناخت دقیق مفهوم پول فیشینگ و نحوه برخورد قانونی با آن اهمیت زیادی دارد.

فیشینگ چیست و انواع آن

برای درک بهتر اینکه جرم فیشینگ چیست، ابتدا باید بدانیم فیشینگ دقیقاً چگونه انجام می‌شود و چه انواعی دارد.

۱. فیشینگ بانکی چیست؟

در فیشینگ بانکی، مجرم سایبری خود را به‌جای بانک، درگاه پرداخت، اپلیکیشن بانکی یا سامانه‌های مالی معرفی می‌کند. این کار معمولاً از طریق:

• صفحات جعلی پرداخت
• لینک‌های مشابه درگاه‌های بانکی
• تماس تلفنی جعلی از طرف بانک
• اپلیکیشن‌های تقلبی بانکی

انجام می‌شود. قربانی با وارد کردن اطلاعات کارت یا رمز پویا، عملاً اجازه برداشت از حساب خود را به مجرم می‌دهد.

۲. فیشینگ پیامکی چیست؟

یکی از شایع‌ترین روش‌ها در ایران، ارسال پیامک‌هایی با عناوینی مثل:

• یارانه شما قطع شد
• ابلاغیه قضایی
• بسته معیشتی
• شکایت علیه شما ثبت شد

است. این پیامک‌ها حاوی لینک‌های جعلی هستند که کاربر را به صفحات فیشینگ هدایت می‌کنند. فیشینگ پیامکی به‌دلیل اعتماد کاربران به پیامک، آمار قربانیان بالایی دارد.

۳. فیشینگ ایمیلی و شبکه‌های اجتماعی

در این روش، پیام‌های جعلی از طریق ایمیل، واتساپ، تلگرام یا اینستاگرام ارسال می‌شود. گاهی لینک‌ها بسیار حرفه‌ای طراحی شده‌اند و تشخیص جعلی بودن آن‌ها برای کاربران عادی دشوار است.

کد فیشینگ چیست؟

یکی از سوالات مهم کاربران این است: کد فیشینگ چیست؟
کد فیشینگ معمولاً به یکی از این موارد اشاره دارد:

• کد یکبار مصرف (OTP) که قربانی در صفحه جعلی وارد می‌کند
• کدی که برای تأیید عملیات بانکی ارسال می‌شود
• یا لینک حاوی کد مخرب که کاربر روی آن کلیک می‌کند

مجرمان سایبری از این کدها برای تکمیل فرآیند برداشت وجه یا دسترسی به حساب استفاده می‌کنند. افشای کد فیشینگ عملاً به‌منزله باز کردن درِ حساب بانکی برای مجرم است.

پول فیشینگ اومده حسابم؛ چه کار کنم؟

یکی از خطرناک‌ترین وضعیت‌ها این است که فرد متوجه می‌شود پول فیشینگ اومده حسابم اما خودش هیچ نقشی در فیشینگ نداشته است. در این حالت:

• حساب فرد ممکن است مسدود شود
• پلیس فتا ورود کند
• فرد برای توضیح به مراجع قضایی احضار شود

⚠️ نکته مهم:
اگر سریع اقدام نکنید، ممکن است به‌عنوان همدست یا شریک جرم تلقی شوید.
اقدامات فوری:

1. مسدودسازی حساب
2. اطلاع به بانک
3. ثبت شکایت در پلیس فتا
4. ارائه توضیح مکتوب
5. دریافت مشاوره حقوقی تخصصی

بعد از حمله فیشینگ چه کنیم؟

بسیاری از قربانیان بعد از سرقت پول دچار سردرگمی می‌شوند. دانستن اینکه بعد از حمله فیشینگ چه کنیم می‌تواند از ضررهای بیشتر جلوگیری کند.

اقدامات فوری پس از فیشینگ:

• تغییر رمز کارت و حساب
• مسدودسازی کارت بانکی
• تماس فوری با بانک
• ثبت شکایت در پلیس فتا
• جمع‌آوری مستندات (پیامک، لینک، زمان تراکنش)

زمان در پرونده‌های فیشینگ بسیار مهم است؛ هرچه سریع‌تر اقدام شود، احتمال بازگشت پول بیشتر است.

بازگشت پول فیشینگ؛ آیا امکان‌پذیر است؟

سوال اصلی قربانیان این است: بازگشت پول فیشینگ امکان دارد؟
پاسخ کوتاه: بله، اما نه در همه موارد

عوامل مؤثر در بازگشت پول فیشینگ:

• سرعت اقدام قربانی
• شناسایی سریع حساب مقصد
• مسدود شدن وجه قبل از برداشت
• همکاری بانک‌ها و پلیس فتا
• مسیر انتقال پول

در برخی پرونده‌ها، پول فیشینگ ظرف چند ساعت بازگردانده شده و در برخی دیگر به‌دلیل انتقال سریع، امکان بازگشت وجود ندارد.

فیشینگ از نظر قانون چه جرمی است؟

طبق قانون جرایم رایانه‌ای، فیشینگ می‌تواند مصداق موارد زیر باشد:

• کلاهبرداری اینترنتی
• دسترسی غیرمجاز
• تحصیل مال از طریق نامشروع
• جعل رایانه‌ای

مجازات فیشینگ ممکن است شامل:

• حبس
• جزای نقدی
• رد مال
• محرومیت از خدمات الکترونیکی

باشد.

نقش پلیس فتا در جرایم فیشینگ

پلیس فتا مرجع اصلی رسیدگی به جرایم سایبری از جمله فیشینگ است. ثبت شکایت در پلیس فتا اولین گام رسمی برای پیگیری پرونده فیشینگ محسوب می‌شود.
اطلاعاتی که پلیس فتا بررسی می‌کند:

• IP
• حساب‌های مقصد
• لینک‌های جعلی
• زمان و مسیر تراکنش

اهمیت مشاوره حقوقی در پرونده‌های فیشینگ

پرونده‌های فیشینگ ساده به نظر می‌رسند اما از نظر حقوقی پیچیده‌اند. یک اشتباه کوچک در اظهارات یا تأخیر در اقدام می‌تواند به ضرر شاکی یا حتی تبدیل شدن او به متهم منجر شود.
مشاوره با وکیل متخصص جرایم اینترنتی می‌تواند:

• روند بازگشت پول فیشینگ را تسریع کند
• از اتهامات احتمالی جلوگیری کند
• مسیر درست شکایت را مشخص کند

گروه حقوقی آساک همراه مطمئن شما در پرونده‌های فیشینگ و جرایم اینترنتی

در پرونده‌های مربوط به جرم فیشینگ، کلاهبرداری اینترنتی و سوءاستفاده‌های بانکی، سرعت و دقت در اقدام حقوقی نقش تعیین‌کننده‌ای دارد. گروه حقوقی آساک با بهره‌گیری از وکلای متخصص در حوزه جرایم سایبری و دعاوی اینترنتی، آماده ارائه مشاوره و پیگیری تخصصی پرونده‌های فیشینگ بانکی، فیشینگ پیامکی و بازگشت پول فیشینگ است.
تجربه موفق در همکاری با پلیس فتا، آشنایی کامل با روندهای قضایی و تسلط بر قوانین جرایم رایانه‌ای، باعث شده گروه حقوقی آساک به انتخاب بسیاری از افراد در مواجهه با جرایم اینترنتی تبدیل شود. اگر با سرقت اطلاعات بانکی، برداشت غیرمجاز یا ورود پول مشکوک به حسابتان مواجه شده‌اید، دریافت راهنمایی حقوقی صحیح در همان مراحل ابتدایی می‌تواند از خسارات جدی‌تر جلوگیری کند.
گروه حقوقی آساک، مسیر قانونی را شفاف، سریع و متناسب با شرایط پرونده شما ترسیم می‌کند.

جمع‌بندی نهایی

در پاسخ به این سؤال که جرم فیشینگ چیست باید گفت فیشینگ یکی از جدی‌ترین جرایم سایبری است که با فریب کاربران و سرقت اطلاعات بانکی انجام می‌شود و آثار مالی و حقوقی سنگینی دارد. آگاهی، اقدام سریع و پیگیری قانونی سه عامل اصلی برای کاهش خسارت و افزایش شانس بازگشت پول فیشینگ هستند.
در نهایت، اگر بخواهیم یک بار دیگر تأکید کنیم: جرم فیشینگ چیست؟ جرمی سازمان‌یافته، قابل پیگیری و خطرناک که تنها با دانش، دقت و اقدام حقوقی صحیح می‌توان با آن مقابله کرد.

سوالات متداول درباره جرم فیشینگ