تصرف عدوانی

تصرف عدوانی

8 بهمن1399
تصرف عدوانی

تصرف عدوانی به چه معناست؟

و چه مواردی را در بر میگیرد؟

 
  • آیا میدانید تصرف عدوانی چیست؟
  • شیوه ی رسیدگی به تصرف عدوانی حقوقی چگونه است؟
  • به منظور رسیدگی به تصرف عدوانی کیفری چه مدارکی لازم است؟
  • تصرف عدوانی و دعوای خلع ید با یک دیگر چه تفاوتی دارند؟

آنچه که میخواهیم در این متن مورد بررسی قرار دهیم، تصرف عدوانی و پیگیری آن به دو طریق حقوقی و کیفری میباشد. تصرف عدوانی از جمله دعاوی پیچیده در حوزه ی ملک و املاک میباشد.
به منظور درک بهتر موضوع توصیه میکنیم به مثال طرح شده از سوی ما بیشتر توجه فرمایید:
چنین تصور کنید که شما یک مال غیر منقول هم مانند یک ملک یا آپارتمان دارید. امکان دارد شما عزیزان مالک ملک باشید یا مستأجر ملک باشید. ولیکن پس از مدّتی شخصی دیگر آن ملک را از تصرف شما خارج نماید. در اصطلاح حقوقی به این امر تصرف عدوانی اطلاق میگردد.
بهتر است بدانید:
برای دادگاه رسیدگی کننده تفاوتی ندارد که شما عزیزان مالک آن ملک باشید یا مستأجر ملک. آنچه که در دعوای مربوط به تصرف عدوانی حائز اهمیت است تصرف قبلی شما میباشد.


Aggressive possession

کمی دقیق تر به موضوع میپردازیم:
با توجه به ماده 158 قانون آیین دادرسی مدنی:
دعوای تصرف عدوانی عبارتست از: ادعای متصرف سابق مبنی بر اینکه دیگری بدون رضایت او مال غیر منقول را از تصرف وی خارج کرده و اعاده تصرف خود را نسبت به آن مال درخواست می نماید.
با توجه به تعریف ارائه شده از تصرف ضمن ماده 158 قانون آیین دادرسی مدنی، این نوع تصرف فقط شامل اموال غیر منقول میشود. از این جهت چنانچه فردی به صورت عدوانی اموال منقول فردی دیگر را تصرف نماید، در شمول ماده 158 قانون آیین دادرسی مدنی قرار نخواهد گرفت.
تصرف عدوانی کیفری و حقوقی چه تفاوتی با یک دیگر دارند:
بله درست است، چنانچه که بیان نمودیم تصرف عدوانی از جمله دعاوی حقوقی است. ولیکن بهتر است بدانید شما عزیزان تصرف عدوانی را میتوانید هم به صورت کیفری و هم به صورت مدنی پیگیری کنید.
تفاوت تصرف عدوانی حقوقی و تصرف عدوانی کیفری با یک دیگر:
شما عزیزان چنانچه تمایل داشته باشید، تصرف را به صورت حقوقی پیگیری نمایید، باید به دادگاه صالح مراجعه کنید. بهتر است بدانید در پیگیری حقوقی نیازی نیست که شما مالکیت خود را به مرحله اثبات برسانید. ولیکن چنانچه شما عزیزان تمایل داشته باشید، به صورت کیفری پیگیری نمایید، لازم است مالکیت خود را به مرحله اثبات رسانید.
یکی دیگر از مهم ترین تفاوت های میان تصرف حقوقی و کیفری اثبات سوء نیت مجرم است. در پیگیری به صورت کیفری لازم است سوء نیت مجرم به مرحله ی اثبات رسد ولیکن در پیگیری به صورت حقوقی نیازی بدین کار نمی باشد


Aggressive possession

دادخواست تصرف عدوانی و رسیدگی به دادخواست:
به طور کلّی میتوانیم چنین بگوییم که تقاضا کننده باید به دادگاه عمومی مراجعه نماید. توجه داشته باشید، به طور حتم نیاز نیست شما مالکیت ملک را در اختیار داشته باشید تا بتوانید شکایت کنید.
با توجه به ماده 12 قانون آیین دادرسی مدنی:
دعاوی مربوط به اموال غیر منقول اعم از دعاوی مالکیت، مزاحمت، ممانعت از حق، تصرف و سایر حقوق راجع به آن در دادگاهی اقامه می شود که مال غیر منقول در حوزه آن واقع است، اگرچه خوانده در آن حوزه مقیم نباشد.
شما باید بدانید به جهت رسیدگی به دادخواست تصرف  لازم است شرایطی وجود داشته باشد که ما در ادامه به برخی از مهم ترین آنها به صورت مفید و مختصر خواهیم پرداخت:

تصرف عدوانی


دعوای تصرف عدوانی حقوقی:

  • پیشینه تصرف تقاضا کننده:
بهتر است بدانید یکی از مهم ترین شروط به جهت رسیدگی به دادخواست تصرف عدوانی حقوقی این است که خواهان به طور حتم از اموال غیر منقول استفاده نموده باشد. برای مثال؛ فرد برای مدّتی در مغازه به کسب و کار پرداخته باشد و آن نیز توسط اطرافیان آن مغازه تأیید گردد. به عبارتی برای دادگاه اثبات گردد که مال غیر منقول به خواهان دعوای  عدوانی تعلق دارد.
  • عدم سبق تصرف خوانده:
یکی دیگر از مهم ترین نکات که ممکن است منجر به سردرگمی خواهان و خوانده گردد این است که، خوانده قطعاً باید پس از تصرف خواهان اقدام به تصرف اموال غیر منقول کرده باشد.
  • عدوانی بودن تصرف صورت گرفته:
ممکن است این جمله برای شما خیلی روشن و واضح باشد، ولیکن بهتر است بدانید که زمانی به دادخواست تصرف عدوانی رسیدگی میشود که تصرف صورت گرفته به اجبار و ناخواسته صورت گیرد. تصرف صورت گرفته از سوی خوانده باید بدون  أخذ رضایت از متصرف پیشین باشد. درست است، ضمن قانون به صورت واضح و صریح بدین موضوع پرداخته نشده است. ولیکن از نام آن کاملاً واضح و روشن است.
  • مال مورد تصرف باید غیر منقول باشد:

همانطور که در قسمت فوق بدان اشاره نمودیم، مال مورد تصرف باید غیر منقول باشد. از این جهت دعوای عدوانی اموال منقول را نیز در بر نمی گیرد.
Aggressive possession


دعوای تصرف عدوانی کیفری:

با توجه به ماده 690 قانون مجازات اسلامی دعوای تصرف عدوانی کیفری عبارت است از:
هر کس به وسیله صحنه سازی از قبیل:

  • پی کنی،
  • دیوار کشی،
  • تغییر حد فاصل،
  • امحای مرز،
  • کرت بندی،
  • نهر کشی،
  • حفر چاه،
  • غرس اشجار،
  • زارعت و امثال آن.

 
به تهیه آثار تصرف در اراضی مزروعی اعم از :

 

  • کشت شده،
  • در آیش زراعی،
  • جنگلها و مراتع ملی شده،
  • کوهستانها،
  • باغها،
  • قلمستانها،
  • منابع آب،
  • چشمه سارها،
  • انهار طبیعی و پارکهای ملی،
  • تاسیسات کشاورزی،
  • تأسیسات دامداری،
  • تأسیسات دامپروری،
  • کشت و صنعت،
  • اراضی موات و بایر،
  • سایر اراضی و املاک متعلق به دولت یا شرکتهای وابسته به دولت،
  • اراضی شهرداری ها یا اوقاف،
  • اراضی و املاک و موقوفات و محبوسات و اثلاث‌ باقیه که برای مصارف عام‌المنفعه اختصاص یافته،
  • اشخاص حقیقی یا حقوقی به منظور تصرف یا ذیحق معرفی کردن خود یا دیگری،
  • بدون اجازه سازمان حفاظت محیط زیست یا مراجع ذیصلاح دیگر مبادرت به عملیاتی نماید که موجب تخریب محیط زیست و منابع طبیعی گردد،
  • اقدام به هر گونه تجاوز و تصرف،ایجاد مزاحمت یا ممانعت از حق در موارد مذکور نماید.

به مجازات یک ماه تا یک سال حبس محکوم می‌شود. دادگاه موظف است حسب مورد رفع تصرف یا رفع مزاحمت یا ممانعت از حق یا اعاده وضع به حال سابق نماید.
تبصره ۱ - رسیدگی به جرائم فوق‌الذکر خارج از نوبت به عمل می‌آید و مقام قضایی با تنظیم صورتمجلس دستور متوقف ماندن عملیات متجاوز را تا صدور حکم قطعی خواهد داد.
تبصره۲ - در صورتی که تعداد متهمان سه نفر یا بیشتر باشد و قرائن قوی بر ارتکاب جرم موجود باشد قرار بازداشت صادر خواهد شد، مدعی میتواند تقاضای خلع ید و قلع بنا و اشجار و رفع آثار تجاوز را بنماید.


تصرف عدوانی


تفاوت دعوای خلع ید و تصرف عدوانی:

یکی از مهم ترین مواردی که دعوای عدوانی به آن شباهت بسیار دارد، دعوای خلع ید میباشد.

ممکن است در ظاهر این دو نوع دعوا شباهت بسیار به یک دیگر داشته باشد، ولیکن بهتر است بدانید
:
  • دعوای عدوانی فقط اموال غیر منقول را در بر می گیرد، ولیکن دعوای خلع ید هر دو مورد اموال منقول و غیر منقول را شامل می شود.
  • در دعوای خلع ید به طور قطع باید رأی دادگاه صادر شود تا حکم لازم الاجرا گردد. ولیکن در دعوای عدوانی چنین نمی باشد.
  • در پیگیری حقوقی دعوای خلع ید نیز، برای آن که مالک، مالکیت خود را بر ملک ثابت نماید باید سند ملکیت را ارائه دهد. ولیکن در دعوای عدوانی نیازی به ارائه سند مالکیت ملک نمی باشد.
  • به هنگامی که سخن از دعاوی  عدوانی میشود، مقصود آن است که تصرف دوباره مال غیر منقول صورت گرفته است. ولیکن آنچه که در دعوای خلع ید مطرح میشود، ادعای مالکیت فرد است.

در نهایت برخی از افراد چنین تصور می نمایند که دعوای خلع ید و دعوای تصرف عدوانی با یک دیگر تفاوتی ندارد، ولیکن نباید نسبت به تفاوت های این دو مورد چشم پوشی نمود.
Aggressive possession

نظریه مشورتی:

شماره نظریه مشورتی: 7/93/379
تاریخ نظریه مشورتی: 22/02/1393
چکیده ای از نظریه:

در ارتباط با دعوای عدوانی چنانچه از طریق شکایت کیفری اقدامات لازم را انجام می دهید، تعقیب کیفری متهم پس از احراز مالکیت شاکی صورت میگیرد. ولیکن به هنگامی که دعوای تصرف از طریق پیگیری حقوقی انجام می شود، سبق تصرف شاکی به منظور رسیدگی کافی است.


نتیجه گیری:

دوستان عزیز ما در این متن سعی نمودیم دعوای تصرف عدوانی و تفاوت پیگیری حقوقی و پیگیری کیفری را به شما شرح دهیم. شما میتوانید به هنگام وقوع تصرف عدوانی و پیگیری آن با یک وکیل پایه یک دادگستری مشورت حاصل فرمایید.  
شما عزیزان میتوانید با وکلای گروه حقوقی آساک به منظور بیان و رفع مشکلات حقوقی خود در ارتباط باشید.

نظرات
4.4 /5 20 5 1
ارسال نظر
تماس بگیرید